De boekbespreking van het boek ‘Jagen, verzamelen, opvoeden’ van Michaeleen Doucleff was op 4 juni 2025. Hieronder lees je de recensie van het leesgezelschap.

Jagen, verzamelen, opvoeden krijgt het cijfer 3,0 van 5,0

De deelnemers van het leesgezelschap lazen dit boek omdat het onderwerp aansloot bij de persoonlijke zoektocht naar hoe je dat doet: ‘goed’ opvoeden. Het niet-Westerse perspectief sprak daarbij aan. Het is een actueel onderwerp omdat steeds duidelijker wordt hoe belangrijk de eerste jaren van de opvoeding zijn voor de (hersen)ontwikkeling van kinderen. En ook omdat jongeren veel problemen ervaren op mentaal en sociaal gebied. Hoe kun je als opvoeder daar op een positieve manier van betekenis in zijn?

Positief aan boek waren de verhalen van Doucleff’s reizen en voorbeelden van hoe moeders in andere delen van de wereld de opvoeding aanpakken. Doucleff biedt veel praktisch tips en vat dat in elk hoofdstuk samen. Zo zegt ze bijvoorbeeld: “Geef maximaal 3 instructies per uur”. De combinatie van verhalen, voorbeelden en hele praktische adviezen is prettig. Het hielp om bewuster te zijn van de minder mooie en wellicht ook negatieve aspecten van de Westerse opvoedstijl en ze geeft heldere handvatten.

Toch waren de deelnemers slechts gematigd positief over het boek. Er ontbrak een logische structuur en het was veel informatie. Je zag op den duur door de bomen het bos niet meer. En alhoewel Doucleff veel bronnen gebruikt, is het veelal “n=1 bewijs” en lijkt ze alleen bronnen aan te halen die haar betoog versterken. We misten kritische geluiden, waardoor het wel regelmatig als een tunnelvisie voelde. Ook gaat het alleen over het vrouwelijke perspectief en over moeders. Vaders ontbreken volledig in het boek. Tot slot zijn de adviezen vooral gericht op het jouw jonge kind laten gehoorzamen en laten meehelpen in het huishouden. We misten adviezen over hoe je je kind mentaal en sociaal weerbaar kan maken en hoe je omgaat met tieners.

Wie verrast wil worden met een andere kijk op opvoeden, moet dit boek lezen. Het zal zeker nieuwe inzichten en praktische handvatten bieden voor een gezelligere sfeer in huis. Maar de visie van Doucleff is naar onze mening wel te eenzijdig en gaat vooral over het creëren van behulpzame jonge kinderen.

***Achterflaptekst***

Blije en gezonde kinderen dankzij de lessen van oude culturen. Michaeleen Doucleff kon in huidige opvoedboeken geen antwoorden vinden op haar opvoedvragen en vroeg zich af of ze die wel kon vinden bij de kennis en ervaring van oude culturen. Met haar dochtertje reisde ze naar drie van de oudste gemeenschappen ter wereld: de Maya, de Inuit en de Hadza. 

Doucleff leerde al snel dat deze ouders niet dezelfde problemen met hun kinderen hebben als wij. Opvallend was hoe verschillend de band is tussen ouders en kind: gebaseerd op samenwerking in plaats van controle en op vertrouwen in plaats van angst. In Jagen, verzamelen, opvoeden deelt Doucleff haar bevindingen en laat ze andere wetenschappers aan het woord.

Meer informatie over het boek.

Door Albertien Perdok

Albertien studeerde bos- en natuurbeheer aan Wageningen Universiteit en werkte voor organisaties zoals het Wereld Natuur Fonds en het Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd. Nu is ze werkzaam als projectleider bij het Brabants Landschap. De rode draad: duurzaamheid. Albertien: "Met de activiteiten in de Salon wil ik mensen in verbinding brengen met elkaar. Mensen bewust maken van onze plek op deze planeet zodat we beter zorgen voor onze natuur."